Ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ: Το σχέδιο άμυνας χωρίς τις ΗΠΑ, η στροφή της Γερμανίας και οι κρίσιμες προκλήσεις για την Ευρώπη

Η Ευρώπη προετοιμάζεται για ενδεχόμενη αποχώρηση των ΗΠΑ
Ένα εναλλακτικό σχέδιο που στοχεύει να διασφαλίσει ότι η Ευρώπη μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της αξιοποιώντας τις υφιστάμενες στρατιωτικές δομές του ΝΑΤΟ, σε περίπτωση αποχώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών, κερδίζει ολοένα μεγαλύτερη δυναμική, μετά και τη στήριξη της Γερμανίας, μιας χώρας που επί μακρόν αντιτασσόταν σε μια αυτόνομη ευρωπαϊκή αμυντική προσέγγιση.

Οι αξιωματούχοι που εργάζονται πάνω στα σχέδια αυτά, τα οποία ορισμένοι αποκαλούν «Ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ», επιδιώκουν την ενίσχυση της παρουσίας των Ευρωπαίων σε ρόλους διοίκησης και ελέγχου της Συμμαχίας, καθώς και τη συμπλήρωση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων με ευρωπαϊκά μέσα. Τα σχέδια προωθούνται ανεπίσημα μέσω παράλληλων συζητήσεων και δείπνων εντός και γύρω από το ΝΑΤΟ, χωρίς να έχουν ως στόχο να ανταγωνιστούν την υφιστάμενη Συμμαχία, σύμφωνα με την Wall Street Journal.

Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επιδιώκουν να διατηρήσουν την αποτρεπτική ισχύ απέναντι στη Ρωσία, την επιχειρησιακή συνέχεια και την αξιοπιστία της πυρηνικής αποτροπής, ακόμη και στην περίπτωση που η Ουάσιγκτον αποσύρει δυνάμεις από την Ευρώπη ή αρνηθεί να την υπερασπιστεί, όπως έχει απειλήσει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Τα σχέδια, που πρωτοεμφανίστηκαν πέρυσι, αναδεικνύουν το βάθος της ευρωπαϊκής ανησυχίας για την αξιοπιστία των ΗΠΑ και επιταχύνθηκαν μετά την απειλή του Τραμπ να καταλάβει τη Γροιλανδία από τη Δανία, επίσης μέλος του ΝΑΤΟ, ενώ αποκτούν νέα επείγουσα διάσταση εν μέσω της αντιπαράθεσης για την άρνηση της Ευρώπης να στηρίξει τον πόλεμο των ΗΠΑ στο Ιράν.

Καθοριστικής σημασίας για την ενίσχυση της δυναμικής του σχεδίου είναι η πολιτική μεταστροφή στο Βερολίνο. Για δεκαετίες, η Γερμανία αντιστεκόταν στις γαλλικές πρωτοβουλίες για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή κυριαρχία στον τομέα της άμυνας, προτιμώντας να διατηρεί τις ΗΠΑ ως τον απόλυτο εγγυητή της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Ωστόσο, υπό τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, αυτή η στάση αλλάζει, λόγω των ανησυχιών για την αξιοπιστία των ΗΠΑ ως συμμάχου κατά τη διάρκεια της προεδρίας Τραμπ και στο μέλλον, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις σκέψεις του.

Η πρόκληση που αντιμετωπίζει η Ευρώπη είναι τεράστια, καθώς ολόκληρη η δομή του ΝΑΤΟ είναι χτισμένη γύρω από την αμερικανική ηγεσία σε σχεδόν κάθε επίπεδο, από τη διοικητική μέριμνα και τις πληροφορίες μέχρι την κορυφή της στρατιωτικής διοίκησης της Συμμαχίας. Οι Ευρωπαίοι επιχειρούν πλέον να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος αυτών των ευθυνών, κάτι που ο Ντόναλντ Τραμπ ζητούσε εδώ και χρόνια. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε πρόσφατα ότι η Συμμαχία θα γίνει «πιο ευρωπαϊκά καθοδηγούμενη».

Η διαφορά σήμερα είναι ότι οι Ευρωπαίοι κινούνται με δική τους πρωτοβουλία, λόγω της αυξανόμενης εχθρικής στάσης του Τραμπ, και όχι ως αποτέλεσμα αμερικανικών πιέσεων. Τις τελευταίες ημέρες, ο Τραμπ χαρακτήρισε τους Ευρωπαίους συμμάχους «δειλούς» και το ΝΑΤΟ «χάρτινη τίγρη», προσθέτοντας, αναφερόμενος στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ότι «ο Πούτιν το γνωρίζει κι αυτός».