H Τεχεράνη συνεχίζει τα αντίποινα μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, με τη σύγκρουση να κλιμακώνεται, την παγκόσμια οικονομία να δέχεται ισχυρούς κραδασμούς
Το Ιράν απαντά στον αποκεφαλισμό της ηγεσίας, η παγκόσμια οικονομία «βράζει» και ο Τραμπ μπροστά αναπόφευκτα σε ρίσκα
Οι βομβαρδισμοί των ΗΠΑ και του Ισραήλ μπορεί να σκότωσαν τον ιρανό ανώτατο ηγέτη, αλλά δεν ανάγκασαν την Τεχεράνη να συνθηκολογήσει και το Ιράν συνεχίζει να προβαίνει σε αντίποινα, από το στενό του Ορμούζ ως τα κράτη του Κόλπου, με το χάος που έχει ενσκήψει να τραντάζει την παγκόσμια οικονομία και με τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να έχει μπροστά του διάφορες επιλογές, που όμως ενέχουν όλες κινδύνους.
Από την δική τους σκοπιά, όλα είχαν αρχίσει θαυμάσια για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ νωρίς το πρωί του Σαββάτου 28ης Φεβρουαρίου, όταν οι πρώτες στήλες καπνού υψώνονταν στους αιθέρες της Τεχεράνης, αφού χτυπήθηκαν προσεκτικά μελετημένοι στόχοι, έπειτα από χρόνια κατασκοπείας και σχεδιασμών.
Αποκεφαλισμένη ναι, καταπτοημένη όχι
Στα συντρίμμια από τα οποία αναδίδονταν καπνοί, σε κτιριακό συγκρότημα της ιρανικής πρωτεύουσας, κείτονταν τα λείψανα του Αλί Χαμενεΐ, του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, μελών της οικογένειάς του, δεκάδων ανώτερων πολιτικών και στρατιωτικών αξιωματούχων. Οι Ισραηλινοί είχαν μόλις φέρει σε πέρας πλήγμα «αποκεφαλισμού» της ιρανικής ηγεσίας.
Ήταν αυτό το τέλος της Ισλαμικής Δημοκρατίας;
Τα πλήγματα «αποκεφαλισμού» στην πραγματικότητα «ποτέ δεν είναι αποτελεσματικά» σε πολέμους μεταξύ κρατών, προειδοποιούσε ο αμερικανός καθηγητής Ρόμπερτ Πέιπ στο βιβλίο αναφοράς για τους κυρίως αμερικανικούς πολέμους από αέρος Bombing to Win (Cornell University Press, 1996, αμετάφραστο στα ελληνικά).
Εξοπλισμός των Φρουρών της Επανάστασης κατά τη διάρκεια άσκησης στο νησί Αμπού Μούσα, στον Περσικό Κόλπο
Οι ιρανικές αρχές, που οικοδομήθηκαν για δεκαετίες πάνω στο υπαρξιακό μίσος εναντίον των ΗΠΑ, και δεν δίστασαν για να παραμείνουν στην εξουσία να σκοτώσουν σύμφωνα με υπολογισμούς ΜΚΟ χιλιάδες διαδηλωτές τον Ιανουάριο, δεν επρόκειτο να καθίσουν με τα χέρια σταυρωμένα.
«Είχαμε είκοσι χρόνια να μελετήσουμε τις αμερικανικές στρατιωτικές ήττες ανατολικά και δυτικά των συνόρων μας. Αντλήσαμε διδάγματα», κατά τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. «Η αποκεντρωμένη άμυνα μωσαϊκό μας επιτρέπει να αποφασίσουμε εμείς το πότε και το πώς θα λάβει τέλος ο πόλεμος».
Ο όρος αυτός, η άμυνα μωσαϊκό, είναι «στρατηγική έννοια» για το Ιράν και «άρχισε να αναπτύσσεται το 2005, μετά τις αλλαγές καθεστώτων από τους Αμερικανούς στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ», επισημαίνει ο Ελί Τενενμπόμ, του IFRI (Institut français des relations internationales, γαλλικό ινστιτούτο διεθνών σχέσεων). Πρακτικά, σημαίνει αποκέντρωση της στρατιωτικής διοίκησης, ώστε να μην μπορούν να είναι αποτελεσματικές ακριβώς επιθέσεις αποκεφαλισμού.
Το καθεστώς φαντάζει «σχεδόν άθικτο», κρίνει ο ιρανικής καταγωγής ερευνητής Αλί Βαέζ του International Crisis Group. Εφαρμόζει τους σχεδιασμούς του, που έχουν τρεις άξονες: «πρώτο, την εξασφάλιση της επιβίωσής του. Δεύτερο, τη διατήρηση δυνατότητας αποτελεσματικής ανταπόδοσης, για να συνεχίσει τη μάχη. Τρίτο, την παράταση της σύγκρουσης, της επέκτασής της στον χρόνο και στον χώρο, ώστε να μπορέσει να την τερματίσει προς όφελός του».
Όταν άνοιξε το κουτί της Πανδώρας
Με πυραύλους και χιλιάδες μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα, συγκριτικά φθηνά, από τη μαρίνα του Ντουμπάι ως τις θαλάσσιες οδούς πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων, η Τεχεράνη ανταπέδωσε βομβαρδίζοντας ό,τι βρίσκεται εντός εμβέλειας – μεταφέροντας το πεδίο της μάχης σε τρίτες χώρες, από τον Κόλπο ως την Τουρκία, το Ιράκ, την Κύπρο…
Η σύρραξη εξαπλώθηκε στον Λίβανο, που βυθίζεται ξανά στο χάος, μετά την επανέναρξη του πολέμου ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολά. Κι απειλεί να στραγγαλίσει την παγκόσμια οικονομία, λόγω του κλεισίματος του στενού του Χορμούζ, στρατηγικής σημασίας θαλάσσιας οδού διέλευσης υδρογονανθράκων.
Συνέπειες: οι τιμές του πετρελαίου απογειώθηκαν, η αεροπορική κίνηση μειώθηκε δραματικά, τουρίστες και διπλωμάτες φεύγουν μαζικά από τον Κόλπο, η εικόνα του οποίου, αυτή της ηρεμίας και της σταθερότητας, έχει γίνει χίλια κομμάτια.
Σε χώρες της Ασίας, που είναι ο κυριότερος προορισμός του πετρελαίου που περνά από το Χορμούζ, ουρές χιλιάδες οχημάτων και μοτοσικλετών σχηματίζονται μπροστά σε πρατήρια καυσίμων. Στο Μπανγκλαντές επιβλήθηκε δελτίο κι αναπτύχθηκε ο στρατός, για να προληφθούν ταραχές. Οι χώρες που καταναλώνουν τους υδρογονάνθρακες που εξάγονται από τον Κόλπο ψάχνουν τον τρόπο να αντιδράσουν. Χώρες μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ) αποφάσισαν να αποδεσμεύσουν 400 εκατομμύρια βαρέλια -ποσότητα ρεκόρ- από τα στρατηγικά τους αποθέματα. Πλην όμως χωρίς κάποιο απτό αποτέλεσμα.
